Triëst: de bakermat van de Italiaanse koffiecultuur

Wat wijn is voor Frankrijk, is koffie voor Italië. Wat veel mensen echter niet weten, is dat Triëst de koffiehoofdstad van Italië is, oftewel de bakermat van de huidige koffiecultuur in dat land. KoffieMagazine.nl nam een kijkje aldaar.

Introductie: “Wenen aan Zee”

Triëst ligt aan de Adriatische kust, ten oosten van Venetië en kort aan de grens met Slovenië. De stad heeft momenteel zo’n 210.000 inwoners. Hoewel Trieste (Italiaanse benaming) in de huidige tijd politiek gezien geen belangrijke functie meer vervult, was het in de vorige eeuwen een belangrijke kuststad. Zo werd in 1382 Triëst onder het bestuur geplaatst van de hertog van Oostenrijk, waarbij de stad een zekere autonomie behield tot in de 17e eeuw. In 1719 werd de stad door Carolo VI tot vrijhaven verklaard; het was zowat de enige grote haven van Oostenrijk. Ten gevolge hiervan kwam Triëst tot bloei en werd de stad in 1867 de hoofdstad van de Adriatische kustregio “Küstenland”. Alhoewel de stad het privilege had de enige kuststad te zijn van het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije onderhield de stad zijn multi-etnische wortels in culturele en taalkundige zin. Triëst kreeg ook de bijnaam “Wenen aan zee”, door zijn vele overeenkomsten met de architectuur van de ringstrasse in Wenen. Zie hieronder enkele voorbeelden van deze architectuur.

Triëst: architectuur (het stadhuis)
Triëst: architectuur (het stadhuis)
Triëst: architectuur (2)
Triëst: architectuur (2)
Triëst: Hotel Excelsior Palace
Triëst: Hotel Excelsior Palace

Het ontstaan van een “koffiecultuur”

Koffiehandel in Triëst (1891)
Koffiehandel in Triëst (1891, bron: Hausbrandt)

Door de perfecte geografische ligging, de vele culturen en talen was Triëst de aangewezen plaats om de steeds belangrijker wordende grondstof ‘koffie’ te verhandelen en door te sluizen naar het achterland. Echter ín de stad stonden enkele personen op die de grondstof verheven tot een ware kunst. Zo opende de stad in 1748 haar eerste koffiehuis.

In 1892 begon mr. Hermann Hausbrandt met het branden en verkopen van koffie. Hij schijnt ook de eerste te zijn geweest die gebrande koffiebonen op een fatsoenlijke manier kon bewaren en transporteren, namelijk in gesealde metalen containers. Ook voor het branden heeft Hausbrandt veel betekend; in 1900 kwam hij met het gepatenteerde Grevenbroich systeem, met een electrische motor dat voor een perfecte branding zorgde en een koelingsysteem bevatte dat het aroma en versheid moest behouden.

In 1933 richt Francesco Illy zijn eigen bedrijf op, na eerst kennis opgedaan te hebben bij Hausbrandt. Één van de innovaties die Illy bracht was de oplossing op het probleem dat tot 1935 bij het zetten van espresso bestond, namelijk: dat water EN stoom door de koffie werden gedrukt (hoewel slechts nog onder 1,5 bar). Hierdoor werd de koffie – door de hoge temperatuur van de stoom – erg bitter. Illy kwam met het nieuwe systeem ‘Illetta’ dat ervoor zorgde dat het water door luchtdruk door de koffie werd gedrukt, in plaats van door de stoom. Daardoor werd de temperatuur beter te controleren, en was het eindresultaat beter: een goed kopje espresso.

Vanuit deze en andere ontwikkelingen is Triëst de stad geworden van waaruit de koffie in Europa is geïntroduceerd. Zo kreeg Nederland (samen met Zweden) de primeur van het kopje Illy-espresso. Ook voor Italië erg belangrijk: in 2009 kwam vanuit deze regio alleen al een koffieomzet van bijna 500 miljoen euro. Triëst kent 54 locale afdelingen op het gebied van koffie met meer dan 900 werknemers. De stad is nog steeds de belangrijkste haven in het middellands zeegebied voor de handel van koffie. 27% van alle nationaal (Italiaans) verscheepte koffie wordt via Triëst verhandeld. Dit schijnt 15% (!) van het Bruto Nationaal Product van Italië te zijn!

Niet voor niets wordt elke 2 jaar in Triëst een groot business-to-business expo gehouden. Op 28-30 oktober 2010 wordt weer de TRIESTE ESPRESSO EXPO gehouden.

Een kijkje in de keuken: koffiehuizen van Triëst

Nou, echt ín de keuken zijn we niet geweest, maar de zoektocht naar een goeie espresso hoeft in Triëst niet lang te duren! De ANWB kwam met 4 suggesties: Caffè Pirona, Caffè degli Specchi, Caffè San Marco en Caffè Tommaseo. Wegens vakantie (Caffè San Marco) en op maandag gesloten (Caffè Pirona) konden we slechts 2 van bovenstaande bezoeken. Erg jammer, want over San Marco wordt bijvoorbeeld gezegd dat het “misschien wel een van de mooiste caffès is in Italië en nauwelijks een toerist die er komt. De tijden dat de beau monde, schrijvers en intellectuelen allemaal naar Triëst reisden liggen al bijna een eeuw onder een dikke laag stof, maar in Caffè San Marco is deze stoflaag het dunst.

Caffè degli Specchi

Midden in Triëst op het grote plein vind je het Caffè degli Specchi, oftewel het café van de spiegels. Het is een grand café, met chique uitstraling. Dat is af te lezen aan zowel de aankleding, als bijvoorbeeld de bediening en gebruikte servies. Het allerbelangrijkste: een ERG lekkere espresso en cappuccino.

Adres: Piazza Unità d’Italia 7

Site: http://www.caffespecchi.it/eng/

Cappuccino met latte art bij triest Caffe degli Specchi
Cappuccino met latte art bij triest Caffe degli Specchi
Dé Baristawerkplek van Caffe degli Specchi (Hausbrandt)
Dé Baristawerkplek van Caffe degli Specchi (Hausbrandt)
Het geweldige plafond bij Caffe degli Specchi
Het geweldige plafond bij Caffe degli Specchi

Caffè Tommaseo

Een heel andere sfeer tref je aan bij Caffè Tommaseo. Aan de buitenkant zou je er ten eerste snel aan voorbij lopen, en ten tweede is hier het contrast met de buitenkant wel érg groot. Maar niettemin een bezoekje waard! Bij Tommaseo wilden ze de Oostenrijkse roots nog maar eens benadrukken en hebben ze het hele interieur gerestaureerd, helemaal in stijl van de Weense koffiehuizen. Binnen hoor je dan ook het getinkel van porselein en de serveersters lopen in keurig zwart-wit.

Ook hier is het belangrijkste: een zéér smakelijk doppio ristretto!

Caffe Tommaseo: de buitenkant/gevel
Caffe Tommaseo: de buitenkant/gevel
Caffe Tommaseo: geheel in Weense stijl
Caffe Tommaseo: geheel in Weense stijl
Caffe Tommaseo: dubbele ristretto een aanrader!
Caffe Tommaseo: dubbele ristretto een aanrader!

Adres: Piazza Nicolò Tommaseo 4c

Website: http://www.caffetommaseo.com/

Een ander leuk adres is: Viaromaquattro, Via San Nicolò 15 in Triëst. Klein, modern plekje om een heerlijke espresso te drinken (staand welteverstaan).

Conclusie

Triëst is een (kort) bezoek meer dan waard. Hoewel de stad qua winkels en bezienswaardigheden een weekendtrip misschien niet rechtvaardigt, maakt het grote aantal espressobarretjes met uitstékende koffie en geschiedenis voor de koffieliefhebber het een must-see!

Bronnen: Wikipedia, Illy, ANWB, Hausbrandt, TriesteEspresso, Koffiecentrale

One thought on “Triëst: de bakermat van de Italiaanse koffiecultuur

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *