Koffiehuizen in Europa

Het Koffiehuis

Lloyd's Coffeehouse (Londen, 1688)
Lloyd's Coffeehouse (Londen, 1688)

Het koffiehuis was in de 17e en 18e eeuw dé ontmoetingsplaats voor intellectuelen, schrijvers, dichters, maar ook voor het gewone volk. Hoewel er koffie werd geschonken, was vooral ‘de ontdekking van het bijeenzijn’ de grote succesfactor.

In veel Europese landen bestond een koffiehuis-cultuur. Dat wil zeggen dat mensen naar een koffiehuis gingen om daar onder het genot van koffie langdurig de krant te lezen, met anderen te praten of naar anderen te kijken. Veel schrijvers schreven in koffiehuizen; Midden-Europese steden als Praag, Wenen en Boedapest hebben wat dit betreft een naam hoog te houden. De filosoof George Steiner meent dat het koffiehuis een fenomeen is waarin Europa zich onderscheidt van de Verenigde Staten.

Wie binnenkwam in een koffiehuis, nam plaats naast de voorlaatste. Er waren geen eigen plaatsen, en reserveren was onmogelijk. Deze openheid trok waarschijnlijk veel mensen aan, men liep in en men liep uit. Het nieuwe was ook de ontdekking van de democratie, van de discussie daarover, van de mogelijkheid tot bespreking van het nieuws van de dag – alle ‘kranten’ waren er te lezen. 

De koffiehuizen waren ook in Londen broedplaats voor kranten en tijdschriften. Zo werd The Tatler, een Brits tijdschrift, opgericht door Richard Steele dat driemaal per week verscheen tussen 1709 en 1711. Het blad werd grotendeels gevuld door Steele, maar ook zijn vriend Joseph Addison leverde bijdragen. Samen zouden zij later het tijdschrift The Spectator oprichten. The Tatler berichtte over stadse zaken, met nieuwtjes uit de koffiehuizen en andere modieuze ontmoetingsplaatsen in Londen. Ook vermaak en buitenlands nieuws behoorden tot de onderwerpen, evenals literaire zaken.

De eerste koffiehuizen

De allereerste koffiehuizen werden in Mekka onder de naam “Kaveh Kanes” ingericht. Hoewel deze huizen in eerste instantie voornamelijk een religieus doel hadden, ontwikkelden ze zich al snel tot “vermaakplaatsen”, waar bijvoorbeeld schaak werd gespeeld, het laatste nieuws werd verspreid, gezongen, gedanst en gemusiseerd werd. Hierop volgde koffiehuizen in Aden, Medina en Cairo.

Na de verovering van Egypte door Salim I, bereikte de koffie in 1517 Constantinopel (het huidige Istanbul). Van daaruit kende het een snelle verspreiding. In 1530 had het koffiedrinken zich reeds in Damaskus gesetteld. Twee van de bekendste koffiehuizen in Damaskus waren het “Cafe van de Rozen” en koffiehuis “Poort van de Verlossing”. Hoewel er tot 1554 in Constantinopel geen koffiehuizen te vinden waren, werden ze al snel beroemd om hun luxueuze inrichting; de eigenaars wedijverden met elkaar om de gunst van de klant. De koffiehuizen werden ontmoetingsplaatsen voor zowel vrienden als zakenlieden en vormden steeds meer het toneel voor politieke debatten en discussies.

Koffiehuizen in Europa

Het eerste “christelijk” Europese koffiehuis is in 1645 in Venetië geopend. Andere, grote Europese steden bleven niet achter: in 1650 volgde Oxford, in 1651 Londen, in 1664 Den Haag, in 1677 Hamburg en in 1689 Parijs, Boston en New York.

De mooiste koffiehuizen

De meest memorabele koffiehuizen zijn dan ook nog steeds diezelfde oude koffiehuizen uit de Gouden Eeuw. Hieronder een overzicht.


Koffiehuizen in Europa weergeven op een grotere kaart

PARIJS: CAFÉ DE FLORE 

Café de Flore in Parijs
Café de Flore in Parijs

Ooit het trefpunt van bekende personaliteiten zoals Jean-Paul Sartre, Simonne de Beauvoir, Alberto Giacometti, Ernest Hemingway, Albert Camus en Pablo Picasso. Naast de basiliek van Saint-Germain-des-Prés. Het café werd in 1890 geopend en het interieur dateert uit de jaren twintig. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was dit café het trefpunt van de ‘Résistance’, het verzet. Al was het ook een populaire trefplaats van de Duitse bezetter! Enkele jaren geleden werd het café verkocht. Beweerd wordt dat de nieuwe eigenaar er liefst 14 miljoen Franse frank moest voor neertellen (ruim 2 miljoen euro).

Adres: Boulevard Saint-Germain 172 (6de arrondissement), Parijs. Open: 7 tot 01.30 uur.

WENEN: CAFÉ CENTRAL   

Café Central in Wenen
Café Central in Wenen

Een van de bekendste Weense koffiehuizen, gevestigd in het voormalige bank- en beursgebouw. Tal van beroemdheden kwamen hier hun krant lezen en Trotski vertelde dat hij hier de Russische revolutie plande. In 1986 werd het grondig gerenoveerd zodat het nu weer min of meer oogt als in de glorieperiode in de 19e eeuw. Het is een Venetiaans paleis met diverse koepels en met talrijke hoge zuilen. Als je naar Wenen gaat, moet je er beslist de sfeer proeven.

Adres: Herrengasse 14, Wenen. Open van 8.00 tot 22.00 uur. Zondag gesloten.

Sfeervolle bogen in Café Central
Sfeervolle bogen in Café Central

WENEN: CAFÉ HAWELKA

Café Hawelka in Wenen
Café Hawelka in Wenen

Heel leuk ouderwets café in hartje Wenen, een paar minuten van de Stefansdom. Studententrefplaats bij uitstek. Diverse kunstenaars kwamen er over de vloer zoals Hundertwasser en kunstmecenas Fuchs. De stichter, Leopold (92), kun je er nog steeds ontmoeten. Eerder dit jaar overleed zijn echtgenote Joséphine (94), die elke avond de aanwezige studenten vergastte op gebak. Het interieur is ouderwets en de stoelen kraken… zoals het in een authentiek Weens koffiehuis hoort.

Adres: Dorotheergasse 6, Wenen. Open van 8 tot 02 uur.

BUDAPEST: CAFÉ NEW YORK

Café New York in Budapest
Café New York in Budapest

Het oudste café van Budapest is een pleisterplaats voor een voornaam publiek. De plafonds zijn beschilderd met fraaie fresco’s, er hangen indrukwekkende kroonluchters en de galerie weerspiegelt de charme van weleer.

Adres: Lenin körút 9-11, Budapest. Open van 7 tot 22 uur.

 

Café New York
Café New York

 

ROME: CAFÉ GRECO

 

Cafe Greco
Cafe Greco

Het café waar Goethe, Wagner, Mendelssohn, Stendhal en Liszt graag vertoefden. Een koffiehuis met een groot verleden op een steenworp van de Spaanse trappen. Café Greco bestaat meer dan 200 jaar en dankt zijn Griekse naam aan zijn eerste bezitter, een zekere Nicola della Maddalena, die in 1750 naar Rome kwam en het Greco in 1760 opende.
Obers in jacquet, marmeren tafels en overal fluweel. Pure klasse. De uitbater verwacht ook dat zijn gasten keurig voorkomen. Een absolute aanrader, maar erg druk. De meeste kans op een tafeltje heb je halfweg de voormiddag.

Adres: Via Condotti 86, Rome. Open van 8 tot 22 uur.

 

Cafe Greco in Rome
Cafe Greco in Rome

 

Geweldige ambiance
Geweldige ambiance

Klik hier voor meer foto’s van Cafe Greco.

VENETIË: CAFFÈ FLORIAN

 

Caffe Florian
Caffe Florian

Caffè Florian vind je aan het beroemde San Marcoplein. Het is een van de bekendste en duurste koffiehuizen in de wereld. Het opende in 1720 de deuren en tal van bekende personen, zoals Lord Byron en Goethe kwamen hier over de vloer en de legendarische Giaccomo Casanova werkte hier zelfs. De sfeer van weleer, die in de werken van Balzac aan bod komt, is gebleven. Het flirten werd hier zowat uitgevonden en je staat hier nog steeds oog in oog met Italiaanse schoonheden.

Adres: Piazza San Marco 56, Venezia. Dagelijks van 9.30 uur tot laat in de nacht.

 

Caffe Florian in Venetië
Caffe Florian in Venetië

 

Caffe Florian in Venetië
Caffe Florian in Venetië

 

BRUSSEL: CAFÉ MÉTROPOLE

 

Café Métropole
Café Métropole

Het Café Métropole,dat bij het gelijknamige hotel hoort aan het Brouckèreplein, bestaat meer dan 110 jaar. Tal van beroemde personaliteiten passeerden er de revue of observeerden, zoals zo velen nu, vanaf het terras de voorbijgangers. In dit café en taverne aten onder andere Albert Einstein en Marie Curie, maar ook Justine Henin komt er wel eens op de koffie. 

Adres: Café Métropole, de Brouckèreplein 31, Brussel.

 

Café Métropole in Brussel
Café Métropole in Brussel

4 thoughts on “Koffiehuizen in Europa

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *